Sản phẩm
Van góc chữa cháy: Cấu tạo, phân loại và tiêu chuẩn lắp đặt
Th6
Van góc chữa cháy là thiết bị đóng/mở dòng chảy nước trên đường ống PCCC, đặt tại vị trí rẽ nhánh vuông góc — do đó có tên “van góc”. Đây là một trong những phụ kiện không thể thiếu trong hệ thống họng nước chữa cháy vách tường và hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà.
Mặc dù nhỏ và không được chú ý nhiều như bình chữa cháy hay đầu phun sprinkler, van góc chữa cháy lại giữ vai trò then chốt: nếu van không mở được khi có hỏa hoạn, toàn bộ hệ thống họng nước trở nên vô dụng. Bài viết này cung cấp thông tin đầy đủ để người phụ trách an toàn chọn đúng loại, lắp đúng vị trí và bảo trì đúng cách.
Van góc chữa cháy là gì?
Van góc chữa cháy (còn gọi là van góc PCCC, globe angle valve) là loại van điều tiết lưu lượng có cổng vào và cổng ra bố trí vuông góc với nhau (90°). Nước đi vào theo một hướng và thoát ra theo hướng vuông góc — khác với van thẳng (globe valve) có đường vào và ra thẳng hàng.
Cấu tạo vuông góc này cho phép lắp đặt trực tiếp vào họng nước chữa cháy vách tường mà không cần thêm khớp nối chuyển hướng, tiết kiệm không gian trong tủ chữa cháy.
Cấu tạo của van góc chữa cháy
Một van góc chữa cháy tiêu chuẩn gồm các bộ phận chính:
- Thân van (body): đúc bằng đồng thau (brass) hoặc gang (cast iron) tráng men epoxy — chịu áp lực cao và chống ăn mòn
- Đĩa van / nút van (disc): bằng cao su EPDM hoặc PTFE, tiếp xúc với bề mặt đế van để đóng kín dòng chảy
- Trục van (stem): thanh xoay điều khiển đĩa van lên/xuống
- Tay vặn / vô lăng (handwheel): tay quay hình tròn hoặc hình chữ T, xoay để điều khiển mở/đóng
- Vỏ bít kín (gland packing): vòng đệm ngăn nước rò rỉ theo trục van
- Ren đầu vào/ra: ren trong BSP (British Standard Pipe) hoặc NPT, phù hợp với đường ống PCCC
Phân loại van góc chữa cháy
Phân loại theo vật liệu thân van
| Vật liệu | Ưu điểm | Ứng dụng phù hợp |
|---|---|---|
| Đồng thau (brass) | Chống ăn mòn tốt, nhẹ, ren chính xác | Họng nước vách tường trong nhà, tủ chữa cháy |
| Gang tráng men epoxy | Chịu áp lực cao hơn, bền hơn với môi trường ngoài trời | Họng nước ngoài nhà, khu công nghiệp |
| Inox 304/316 | Chống ăn mòn tối đa, tuổi thọ dài nhất | Khu vực ẩm ướt, gần biển, nhà máy hóa chất |
Phân loại theo kích thước (đường kính danh nghĩa)
- DN25 (1 inch): họng nước chữa cháy trong nhà loại nhỏ
- DN40 (1,5 inch): phổ biến nhất — dùng trong tủ chữa cháy tiêu chuẩn theo TCVN 3890
- DN50 (2 inch): họng nước chữa cháy ngoài nhà, áp lực cao
- DN65 (2,5 inch): hệ thống cấp nước chữa cháy lưu lượng lớn
Phân loại theo áp lực làm việc
- PN10: áp lực làm việc tối đa 10 bar — dùng trong nhà dân, văn phòng thấp tầng
- PN16: áp lực 16 bar — tòa nhà trung và cao tầng
- PN25: áp lực 25 bar — hệ thống cao áp, khu công nghiệp
Thông số kỹ thuật van góc chữa cháy tiêu chuẩn
Van góc chữa cháy lắp trong tủ chữa cháy theo TCVN 3890:2023 cần đáp ứng các thông số sau:
- Kích thước đầu vào: DN40 hoặc DN50
- Áp lực làm việc: ≥ 10 bar (PN10 trở lên)
- Áp lực thử nghiệm: ≥ 1,5 lần áp lực làm việc
- Loại ren: BSP (G) hoặc NPT theo quy chuẩn lắp đặt
- Vật liệu thân: đồng thau hoặc gang tráng men
- Nhiệt độ làm việc: 0°C đến 60°C
- Kiểm định: theo TCVN 7336 (hệ thống sprinkler) và QCVN 06:2022/BXD
Tiêu chuẩn lắp đặt van góc chữa cháy
Theo TCVN 3890:2023 về trang bị phương tiện PCCC, van góc chữa cháy trong tủ chữa cháy vách tường phải tuân thủ:
Vị trí lắp đặt
- Van góc lắp ở vị trí dễ thao tác, chiều cao tâm van từ mặt sàn 1,2m–1,5m
- Không bị che khuất bởi nội thất, thiết bị xung quanh
- Trục tay vặn quay được tối thiểu 360° không bị vướng
Yêu cầu kết nối
- Kết nối ống đầu vào: hàn hoặc ren kín, không rò rỉ ở áp lực thử
- Đầu ra nối với cuộn vòi chữa cháy và lăng phun
- Dùng ron làm kín (teflon tape hoặc jointing compound) cho mối ren
Kiểm tra sau lắp đặt
- Thử áp lực hệ thống theo quy định trước nghiệm thu
- Đảm bảo van mở/đóng nhẹ nhàng — không cần lực quá lớn
- Dán nhãn hoặc sơn đỏ để dễ nhận biết trong tình huống khẩn cấp
Bảo trì van góc chữa cháy định kỳ
Theo quy định, thiết bị PCCC phải được bảo trì ít nhất 6 tháng/lần. Đối với van góc chữa cháy, quy trình bảo trì gồm:
- Vận hành thử: mở và đóng van hoàn toàn ít nhất 2–3 lần để kiểm tra trục không bị kẹt
- Kiểm tra rò rỉ tại mối ren, gland packing — xiết chặt hoặc thay thế nếu cần
- Tra dầu bôi trơn trục van (dầu silicon hoặc mỡ chuyên dụng)
- Kiểm tra tình trạng ren đầu vào/ra, không bị gỉ hoặc biến dạng
- Ghi chép vào sổ bảo trì và ký xác nhận
Lưu ý khi chọn mua van góc chữa cháy
Không phải van góc nào trên thị trường cũng đủ tiêu chuẩn để dùng trong hệ thống PCCC. Khi mua, cần kiểm tra:
- Có tem kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH — bắt buộc theo quy định
- Nhà sản xuất có CO/CQ (Chứng nhận xuất xứ, Chứng nhận chất lượng) rõ ràng
- Áp lực thử của lô hàng ≥ 1,5 × áp lực làm việc danh nghĩa
- Đường kính và kiểu ren khớp với hệ thống đường ống đang có
- Vật liệu thân van phù hợp với môi trường lắp đặt (trong nhà/ngoài trời, khu vực ăn mòn)
Kết luận
Van góc chữa cháy tuy nhỏ nhưng quyết định tính sẵn sàng hoạt động của toàn bộ hệ thống họng nước. Chọn sai loại van, lắp sai vị trí hoặc bỏ qua bảo trì đều có thể khiến hệ thống không hoạt động đúng khi cần. Hãy luôn chọn van có tem kiểm định, đúng áp lực làm việc và được bảo trì đúng chu kỳ.
Baochay.vn cung cấp van góc chữa cháy chính hãng đầy đủ hồ sơ kiểm định, phù hợp với mọi hệ thống PCCC từ nhà dân đến công trình thương mại. Liên hệ hotline 0979 114 114 để được tư vấn chọn đúng loại và kích thước cho công trình của bạn.
Xem thêm:
- Tủ chữa cháy — tiêu chuẩn và nội dung đúng quy định
- Hệ thống báo cháy — cấu tạo và nguyên lý
- Đầu phun sprinkler — phân loại và tiêu chuẩn
Nguồn: TCVN 3890:2023 | QCVN 06:2022/BXD