Trường học là nơi tập trung đông học sinh — đối tượng khó tự xử lý tình huống khẩn cấp. Chính vì vậy, thiết bị PCCC trường học không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là biện pháp bảo vệ tính mạng thực chất. Nhà trường vi phạm quy định PCCC có thể bị đình chỉ hoạt động theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
Bài viết này tổng hợp đầy đủ danh mục thiết bị PCCC trường học bắt buộc, tiêu chuẩn lắp đặt và những lưu ý quan trọng để người phụ trách an toàn chuẩn bị đúng hồ sơ nghiệm thu.
Căn cứ pháp lý quy định PCCC trường học
Các văn bản pháp lý chính điều chỉnh thiết bị PCCC trường học gồm:
- Luật PCCC 2001 sửa đổi 2013: quy định trách nhiệm phòng cháy tại cơ sở giáo dục
- Nghị định 136/2020/NĐ-CP: danh mục cơ sở thuộc diện quản lý PCCC (trường học từ 3 tầng hoặc diện tích >1.000m²)
- QCVN 06:2022/BXD: quy chuẩn an toàn cháy cho nhà và công trình — áp dụng trực tiếp cho công trình trường học
- TCVN 3890:2023: trang bị và bố trí phương tiện PCCC cho nhà và công trình
- Nghị định 144/2021/NĐ-CP: mức xử phạt vi phạm PCCC, bao gồm đình chỉ hoạt động cơ sở giáo dục
Danh mục thiết bị PCCC trường học bắt buộc
1. Bình chữa cháy xách tay
Đây là thiết bị bắt buộc cho mọi trường học, kể cả cơ sở nhỏ. Theo TCVN 3890:2023:
- Loại bình: bình bột ABC hoặc bình CO2 tùy theo loại phòng
- Phòng học, phòng hành chính: bình bột ABC 4–8 kg
- Phòng máy tính, phòng điện/server: bình CO2 3–5 kg (không gây hư hỏng thiết bị điện tử)
- Số lượng: 1 bình/100m² sàn, tối thiểu 1 bình mỗi tầng
- Vị trí đặt: gần lối đi, dễ thấy, độ cao tay cầm không quá 1,5m so với sàn
- Kiểm định: bắt buộc có tem kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH
2. Hệ thống báo cháy tự động
Bắt buộc với trường học từ 3 tầng trở lên hoặc diện tích sàn >1.000m² theo QCVN 06:2022:
- Tủ trung tâm báo cháy: đặt tại vị trí bảo vệ 24/7 (phòng bảo vệ hoặc văn phòng trực)
- Đầu báo khói quang điện: lắp tại hành lang, phòng học, khu vực kho
- Đầu báo nhiệt: lắp tại bếp ăn, phòng kỹ thuật, tầng hầm
- Nút nhấn báo cháy thủ công: tại đầu mỗi hành lang, gần cầu thang thoát nạn
- Chuông/còi báo cháy: đủ lớn để nghe rõ trong phòng học khi có tiếng ồn
3. Hệ thống họng nước chữa cháy vách tường – Thiết bị PCCC trường học
Bắt buộc với trường học có diện tích lớn hoặc nhiều tầng:
- Tủ chữa cháy: lắp tại hành lang mỗi tầng, cách nhau không quá 30m
- Cuộn vòi chữa cháy: dài 20–25m, đường kính DN40
- Lăng phun: loại lưỡng năng (phun thẳng và phun sương) DN40
- Van góc chữa cháy: DN40, áp lực làm việc PN10 trở lên
4. Đèn exit và đèn chiếu sáng sự cố
- Đèn exit (EXIT): lắp tại tất cả cửa thoát nạn, cầu thang thoát nạn
- Đèn chiếu sáng sự cố: lắp tại hành lang, cầu thang — đảm bảo độ rọi tối thiểu 1 lux khi mất điện
- Nguồn pin dự phòng: hoạt động tối thiểu 3 giờ sau khi mất điện lưới
5. Mặt nạ chống khói
Khuyến khích trang bị cho phòng bảo vệ và phòng làm việc trên tầng cao:
- Loại mặt nạ lọc khói thoát hiểm (không dùng cho môi trường thiếu oxy)
- Lưu trữ tại vị trí dễ lấy, có hướng dẫn sử dụng dán kèm
6. Biển báo, sơ đồ thoát nạn
- Sơ đồ thoát nạn dán tại mỗi tầng, phòng học
- Biển chỉ dẫn hướng thoát nạn lắp tại hành lang, cầu thang
- Biển cấm lửa, cấm hút thuốc tại khu vực nguy hiểm

Yêu cầu lối thoát nạn trong trường học
Ngoài thiết bị, QCVN 06:2022 quy định về lối thoát nạn:
- Mỗi tầng có ít nhất 2 cầu thang thoát nạn độc lập (với trường học >1 tầng)
- Chiều rộng hành lang thoát nạn tối thiểu 1,2m
- Cửa thoát nạn mở ra ngoài, không khóa bằng ổ khóa thông thường khi có người trong tòa nhà
- Khoảng cách từ phòng học xa nhất đến cầu thang thoát nạn không quá 40m
Tập huấn PCCC cho nhân viên và học sinh – Thiết bị PCCC trường học
Trang bị thiết bị đầy đủ chưa đủ — theo Điều 5 Luật PCCC, cơ sở phải thực hiện:
- Tập huấn cho giáo viên, nhân viên: ít nhất 1 lần/năm — bao gồm cách dùng bình chữa cháy, quy trình báo cháy và tổ chức sơ tán
- Thực tập thoát hiểm cho học sinh: ít nhất 1 lần/năm theo kế hoạch PCCC đã được phê duyệt
- Hồ sơ ghi chép: lưu biên bản tập huấn, danh sách tham dự phục vụ kiểm tra
Hồ sơ thiết bị PCCC trường học cần có
Để chuẩn bị nghiệm thu và kiểm tra định kỳ, người phụ trách an toàn cần duy trì bộ hồ sơ:
- Hồ sơ thiết kế PCCC đã được thẩm duyệt
- Biên bản nghiệm thu hệ thống PCCC
- Chứng nhận kiểm định của từng thiết bị PCCC
- Sổ bảo trì thiết bị PCCC (cập nhật định kỳ)
- Nội quy PCCC và phương án chữa cháy được phê duyệt
- Biên bản tập huấn và thực tập PCCC hằng năm
Chi phí trang bị thiết bị PCCC trường học
Chi phí phụ thuộc quy mô trường và yêu cầu hệ thống. Tham khảo chi phí cơ bản cho trường học 3 tầng, diện tích ~1.500m²:
- Bình chữa cháy (15–20 bình): 3–6 triệu đồng
- Hệ thống báo cháy cơ bản (tủ trung tâm + 30–40 đầu báo): 25–50 triệu đồng
- Tủ chữa cháy vách tường (4–6 tủ): 10–20 triệu đồng
- Đèn exit + đèn sự cố: 5–10 triệu đồng
- Lắp đặt và nghiệm thu: 10–20% chi phí thiết bị
Kết luận
Trang bị thiết bị PCCC trường học đầy đủ và đúng chuẩn không chỉ giúp nhà trường tránh bị xử phạt hành chính mà quan trọng hơn là bảo vệ an toàn cho hàng trăm học sinh và giáo viên mỗi ngày. Đầu tư đúng từ đầu sẽ ít tốn kém hơn nhiều so với hậu quả của một vụ cháy thiếu kiểm soát.
Baochay.vn tư vấn và cung cấp trọn gói thiết bị PCCC trường học — đúng danh mục, đủ kiểm định, hỗ trợ hồ sơ nghiệm thu. Liên hệ hotline 0979 114 114 để được khảo sát và báo giá miễn phí.
Xem thêm:
- Thiết bị PCCC văn phòng — danh mục bắt buộc
- PCCC chung cư — quy định và bộ thiết bị bắt buộc
- Bảo trì bình chữa cháy — quy trình và chu kỳ 2026
Nguồn: Nghị định 144/2021/NĐ-CP | QCVN 06:2022/BXD | TCVN 3890:2023

