Kiến thức PCCC
Họng nước chữa cháy vách tường: Cấu tạo, cách dùng
Th7
Trả lời nhanh: Họng nước chữa cháy vách tường là điểm lấy nước cố định trên tường, gồm 3 thành phần: van góc, cuộn vòi mềm và lăng phun, đặt trong tủ chữa cháy; tâm họng đặt cao 125 cm so với mặt sàn (TCVN 2622:1995). Trong nhà thường dùng loại D50. Tại baochay.vn: van góc DN50 kèm đầu nối KY51 giá 166.442đ, cuộn vòi D50 dài 20m giá 400.000đ, lăng phun D50 KY51 giá 51.643đ; tư vấn trọn bộ: 0979 114 114.
Họng nước chữa cháy vách tường là thiết bị chữa cháy tại chỗ quan trọng nhất trong hầu hết công trình dân dụng, thương mại tại Việt Nam — nơi lực lượng bảo vệ, nhân viên tại chỗ có thể sử dụng ngay khi phát hiện cháy mà không cần chờ lực lượng chuyên nghiệp. Tuy phổ biến, không ít công trình vẫn lắp đặt họng nước chữa cháy sai vị trí, sai tiêu chuẩn hoặc thiếu đồng bộ thiết bị, khiến hệ thống mất tác dụng khi cần dùng thật. Bài viết này giúp người phụ trách an toàn hiểu rõ cấu tạo, tiêu chuẩn và cách sử dụng họng nước chữa cháy đúng kỹ thuật.
Họng nước chữa cháy vách tường là gì?
Họng nước chữa cháy vách tường là điểm lấy nước cố định gắn trên tường, kết nối với hệ thống cấp nước chữa cháy của công trình, cho phép người sử dụng nhanh chóng triển khai vòi, lăng phun để dập lửa ngay tại chỗ. Đây là một trong những phương tiện chữa cháy ban đầu bắt buộc theo quy định đối với hầu hết công trình có quy mô từ trung bình trở lên.
Khác với bình chữa cháy xách tay chỉ xử lý được đám cháy nhỏ trong thời gian ngắn, họng nước chữa cháy có thể cung cấp lượng nước liên tục trong thời gian dài hơn, phù hợp để khống chế đám cháy đã lan rộng hơn trong lúc chờ lực lượng Cảnh sát PCCC tiếp cận.
Cấu tạo của họng nước chữa cháy
Theo quy định, mỗi họng nước chữa cháy trong nhà phải có đầy đủ ba thành phần chính: van khóa, lăng phun nước và cuộn vòi mềm có đủ chiều dài theo tính toán thiết kế. Trong cùng một tòa nhà, đường kính ống, chiều dài cuộn vòi mềm và đường kính lăng phun phải sử dụng đồng bộ một loại để đảm bảo khả năng thay thế, sử dụng linh hoạt giữa các tầng.
Toàn bộ họng nước chữa cháy thường được đặt trong hộp/tủ chuyên dụng (tham khảo thêm tại bài tủ chữa cháy), có cửa kính hoặc cửa mở dễ tiếp cận, giúp bảo vệ thiết bị khỏi bụi bẩn, va đập trong quá trình sử dụng hàng ngày của công trình.
Tiêu chuẩn lắp đặt họng nước chữa cháy
Việc bố trí, lắp đặt họng nước chữa cháy tại Việt Nam phải tuân thủ TCVN 2622:1995 — Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình, Yêu cầu thiết kế — cùng TCVN 5760:1993 về yêu cầu chung thiết kế, lắp đặt và sử dụng hệ thống chữa cháy. Theo TCVN 2622:1995 được công bố trên Caselaw Việt Nam, các họng chữa cháy bên trong nhà phải bố trí cạnh lối ra vào, trên chiếu nghỉ buồng thang, ở sảnh, hành lang — những nơi dễ thấy, dễ sử dụng khi có sự cố.
Quy định cụ thể tại Điều 10.14 đến 10.20 của tiêu chuẩn này cũng nêu rõ: tâm của họng chữa cháy phải đặt ở độ cao 125cm so với mặt sàn, đảm bảo hầu hết người trưởng thành có thể tiếp cận, thao tác nhanh mà không cần dụng cụ hỗ trợ.
Vị trí và độ cao lắp đặt đúng chuẩn
Ngoài độ cao 125cm theo quy định, việc bố trí họng nước chữa cháy cần đảm bảo khoảng cách hợp lý giữa các họng để mọi điểm trong khu vực bảo vệ đều nằm trong tầm phun hiệu quả khi kết hợp với lăng phun chữa cháy (tìm hiểu thêm tại bài lăng phun chữa cháy).
Vì vậy, ngay từ giai đoạn thiết kế, đơn vị thi công cần tính toán kỹ khoảng cách giữa các họng nước chữa cháy theo diện tích, hình dạng mặt bằng của từng tầng, tránh tình trạng có khu vực nằm ngoài tầm phun của mọi họng chữa cháy lân cận.
Cách sử dụng họng nước chữa cháy khi có sự cố
Khi phát hiện cháy, người sử dụng cần thực hiện theo trình tự sau để triển khai họng nước chữa cháy hiệu quả:
- Mở cửa hộp chứa họng nước chữa cháy, kéo cuộn vòi mềm ra khỏi vị trí cố định.
- Trải thẳng cuộn vòi theo hướng đến vị trí đám cháy, tránh để vòi bị xoắn, gập.
- Mở van khóa từ từ để nước bắt đầu chảy vào vòi trước khi cầm chắc lăng phun.
- Điều chỉnh lăng phun sang chế độ tia đặc hoặc tia sương phù hợp với loại đám cháy.
- Hướng tia nước vào gốc lửa, di chuyển dần theo hướng lan của đám cháy.
Người sử dụng cần đứng ở khoảng cách an toàn, tránh đứng đối diện trực tiếp luồng khói và lửa trong quá trình phun nước.
Phân loại họng nước chữa cháy theo kích thước
Tại Việt Nam, họng nước chữa cháy thường được phân loại theo đường kính ống: D50 và D65. Bảng dưới đây tóm tắt đặc điểm cơ bản của từng loại:
| Loại họng | Đường kính | Ứng dụng phổ biến |
|---|---|---|
| D50 | 50mm | Họng nước chữa cháy vách tường trong nhà, công trình dân dụng |
| D65 | 65mm | Trụ nước chữa cháy ngoài nhà, công trình có yêu cầu lưu lượng lớn |
Việc lựa chọn đúng loại họng nước chữa cháy cần đồng bộ với hệ thống van góc (xem thêm tại bài van góc chữa cháy), cuộn vòi và lăng phun đang sử dụng trong công trình, tránh tình trạng không tương thích khi cần lắp ráp nhanh trong tình huống khẩn cấp.
Bảo trì, kiểm tra họng nước chữa cháy định kỳ
Sau khi lắp đặt, hệ thống họng nước chữa cháy phải được chạy thử để kiểm tra chất lượng, chỉ được đưa vào hoạt động khi kết quả chạy thử cho thấy hệ thống đáp ứng đầy đủ yêu cầu thiết kế và tiêu chuẩn liên quan. Đây là bước không thể bỏ qua trước khi nghiệm thu công trình.
Trong quá trình sử dụng, người phụ trách an toàn cần kiểm tra định kỳ các hạng mục: độ kín của van khóa, tình trạng cuộn vòi mềm (nứt, mục do thời gian), khả năng phun nước ổn định của lăng phun và áp lực nước tại họng chữa cháy xa nguồn cấp nhất.
Lỗi thường gặp khi lắp đặt, sử dụng họng nước chữa cháy
Bảng dưới đây tổng hợp một số lỗi phổ biến ảnh hưởng đến hiệu quả của họng nước chữa cháy:
| Lỗi thường gặp | Hậu quả | Cách khắc phục |
|---|---|---|
| Lắp đặt sai độ cao 125cm quy định | Khó thao tác nhanh trong tình huống khẩn cấp | Điều chỉnh lại đúng độ cao tiêu chuẩn |
| Cuộn vòi, lăng phun không đồng bộ kích thước | Không lắp ráp được khi cần sử dụng | Thay thế đồng bộ theo cùng đường kính |
| Bố trí quá xa nhau, có vùng chết | Một số khu vực không được bảo vệ | Tính toán lại khoảng cách theo mặt bằng thực tế |
| Không chạy thử trước khi nghiệm thu | Lỗi tiềm ẩn không phát hiện sớm | Thực hiện đầy đủ quy trình chạy thử |
| Bỏ quên bảo trì định kỳ | Vòi mục, van kẹt khi cần dùng | Kiểm tra định kỳ theo lịch bảo trì hệ thống PCCC |
Một số câu hỏi thường gặp về họng nước chữa cháy
Nhà ở riêng lẻ có cần lắp họng nước chữa cháy không? Thông thường không bắt buộc với nhà ở riêng lẻ quy mô nhỏ, nhưng các công trình từ quy mô trung bình trở lên theo quy định đều cần trang bị đầy đủ.
Ai được phép sử dụng họng nước chữa cháy? Bất kỳ ai phát hiện cháy đều có thể sử dụng, tuy nhiên nên được huấn luyện cơ bản trước để thao tác đúng cách, an toàn và hiệu quả.
Họng nước chữa cháy có cần nguồn nước riêng không? Cần kết nối với hệ thống cấp nước chữa cháy chuyên dụng của công trình, đảm bảo lưu lượng và áp lực đủ theo tính toán thiết kế, không dùng chung với nước sinh hoạt thông thường.
Kết luận
Họng nước chữa cháy vách tường là phương tiện chữa cháy tại chỗ quan trọng, nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi được lắp đặt đúng vị trí, đúng độ cao và bảo trì định kỳ theo tiêu chuẩn TCVN 2622:1995. Từ cấu tạo, cách sử dụng đến những lỗi thường gặp — người phụ trách an toàn cần nắm rõ để đảm bảo hệ thống luôn sẵn sàng hoạt động khi sự cố xảy ra.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm thi công hệ thống PCCC và hỗ trợ lắp đặt, bảo trì toàn quốc, Báo Cháy sẵn sàng tư vấn giải pháp họng nước chữa cháy phù hợp cho công trình của bạn. Liên hệ hotline 0979 114 114 để được hỗ trợ chi tiết.