Quy định & Pháp luật PCCC
Nghị định 105/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn thi hành luật PCCC
Th7
Nghị định 105/2025/NĐ-CP là văn bản hướng dẫn thi hành quan trọng nhất của Luật PCCC và Cứu nạn, cứu hộ 2024, có hiệu lực cùng thời điểm với luật — từ ngày 1/7/2025. Đối với người phụ trách an toàn, đây là văn bản cần tra cứu thường xuyên nhất vì phần lớn quy định kỹ thuật, thủ tục hành chính về PCCC trong thực tế đều được cụ thể hóa tại nghị định này, thay vì nằm trong luật.
Bài viết tổng hợp nội dung chính, đối tượng áp dụng và những điểm cần lưu ý của Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Nghị định 105/2025/NĐ-CP là gì?
Nghị định 105/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 15/5/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Đây là nghị định thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP — văn bản hướng dẫn thi hành luật PCCC cũ đã áp dụng suốt nhiều năm trước đó.
Nói cách khác, mọi thủ tục, hồ sơ, danh mục cơ sở quản lý PCCC mà doanh nghiệp từng thực hiện theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP nay cần được đối chiếu lại theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP để bảo đảm đúng căn cứ pháp lý hiện hành.
Nghị định 105/2025/NĐ-CP thay thế văn bản nào?
Kể từ ngày Nghị định 105/2025/NĐ-CP có hiệu lực (1/7/2025), Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan hết hiệu lực thi hành. Nhiều bài viết, tài liệu hướng dẫn PCCC trên mạng vẫn còn dẫn chiếu Nghị định 136/2020/NĐ-CP — người phụ trách an toàn cần lưu ý kiểm tra ngày ban hành nguồn tài liệu trước khi áp dụng, tránh sử dụng căn cứ pháp lý đã lỗi thời.
Nội dung chính của Nghị định 105/2025/NĐ-CP
Danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC
Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định cụ thể hơn khái niệm “cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC”, đồng thời bổ sung thêm một số loại hình cơ sở so với quy định cũ. Điểm đáng chú ý là việc xác định, phân loại cơ sở dựa trên chiều cao và tổng diện tích sàn, thay vì chỉ dựa trên tổng khối tích như trước đây — cách tính này giúp việc phân loại minh bạch, dễ áp dụng hơn với các loại hình nhà, công trình đa dạng hiện nay.
Phân loại cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ
Nghị định 105/2025/NĐ-CP phân loại cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ thành hai nhóm:
- Nhóm 1: cơ sở có mức độ nguy hiểm cháy, nổ cao hơn, yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn.
- Nhóm 2: cơ sở có mức độ nguy hiểm cháy, nổ thấp hơn.
Việc phân nhóm này ảnh hưởng trực tiếp đến yêu cầu về hồ sơ, tần suất kiểm tra và mức độ trang bị phương tiện PCCC bắt buộc tại từng cơ sở.
Nội quy, hồ sơ và khai báo dữ liệu PCCC
Điều 8 của Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định về việc ban hành nội quy phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; việc lập, quản lý hồ sơ PCCC-CNCH; và việc khai báo, cập nhật dữ liệu về PCCC-CNCH. Đây là căn cứ trực tiếp để cơ sở xây dựng và duy trì hồ sơ PCCC theo đúng quy định mới, thay vì áp dụng mẫu biểu cũ.
Thẩm định thiết kế, nghiệm thu về PCCC
Nghị định 105/2025/NĐ-CP cũng quy định lại quy trình thẩm định thiết kế và nghiệm thu về PCCC cho công trình xây dựng. Đáng chú ý, một số thủ tục nghiệm thu đã được đơn giản hóa nhằm giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp mà vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn.
Bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc
Nghị định tiếp tục quy định về bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối với các cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ — nội dung này liên thông với quy định về xử phạt tại Nghị định 106/2025/NĐ-CP nếu cơ sở không tham gia bảo hiểm theo quy định.
Đối tượng áp dụng Nghị định 105/2025/NĐ-CP
Nghị định áp dụng cho các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có cơ sở, công trình thuộc danh mục quản lý về PCCC, bao gồm:
- Cơ sở sản xuất, kho hàng, nhà xưởng.
- Chung cư, nhà cao tầng, nhà ở kết hợp kinh doanh.
- Cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện (karaoke, vũ trường, cơ sở lưu trú).
- Công trình công cộng, trung tâm thương mại, chợ.
Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ Nghị định 105/2025/NĐ-CP
Để tuân thủ đúng Nghị định 105/2025/NĐ-CP, người phụ trách an toàn nên thực hiện các bước sau:
- Rà soát xem cơ sở của mình có thuộc danh mục quản lý về PCCC theo cách phân loại mới (chiều cao, diện tích sàn) hay không.
- Xác định cơ sở thuộc Nhóm 1 hay Nhóm 2 nếu có nguy hiểm về cháy, nổ, từ đó xác định đúng yêu cầu hồ sơ tương ứng.
- Cập nhật lại nội quy PCCC, hồ sơ quản lý theo mẫu quy định tại Điều 8.
- Kiểm tra tình trạng khai báo, cập nhật dữ liệu PCCC trên hệ thống quản lý (nếu thuộc diện phải khai báo).
- Rà soát việc tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc (nếu cơ sở thuộc diện bắt buộc).
Việc chủ động rà soát theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP không chỉ giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, mà còn bảo đảm hồ sơ pháp lý luôn sẵn sàng khi có kiểm tra từ cơ quan chức năng.
Mối liên hệ giữa Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các văn bản khác
Nghị định 105/2025/NĐ-CP không đứng độc lập mà nằm trong một hệ thống văn bản đồng bộ, được ban hành để thi hành Luật PCCC và Cứu nạn, cứu hộ 2024:
| Văn bản | Vai trò |
|---|---|
| Luật số 55/2024/QH15 | Khung pháp lý chung, nguyên tắc |
| Nghị định 105/2025/NĐ-CP | Quy định chi tiết, biện pháp thi hành |
| Nghị định 106/2025/NĐ-CP | Xử phạt vi phạm hành chính |
| Thông tư 36/2025/TT-BCA | Hướng dẫn chi tiết, biểu mẫu, hồ sơ |
Vì vậy, khi tra cứu một quy định PCCC cụ thể, người phụ trách an toàn nên đối chiếu đồng thời cả 4 văn bản này thay vì chỉ dựa vào một nguồn duy nhất.
Kết luận
Nghị định 105/2025/NĐ-CP là văn bản hướng dẫn thi hành cốt lõi của Luật PCCC và Cứu nạn, cứu hộ 2024, thay thế Nghị định 136/2020/NĐ-CP với nhiều thay đổi quan trọng về cách phân loại cơ sở, hồ sơ quản lý và thủ tục thẩm định, nghiệm thu. Cập nhật đúng nghị định này giúp doanh nghiệp tránh áp dụng sai căn cứ pháp lý và chủ động hơn trong công tác PCCC tại cơ sở.
Liên hệ Báo Cháy qua hotline 0979 114 114 để được tư vấn rà soát hồ sơ PCCC theo đúng Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Xem thêm: Trách nhiệm PCCC của người đứng đầu cơ sở 2026 · Thủ tục xin giấy phép PCCC cho cơ sở kinh doanh · TCVN 3890:2023 là gì?
Nguồn tham khảo: Nghị định số 105/2025/NĐ-CP — Cổng thông tin điện tử Chính phủ