Quy định & Pháp luật PCCC
Từ 01/7/2026: bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC — chủ đầu tư cần biết gì?
Th6
Thủ tục nghiệm thu PCCC từ lâu là bước không thể bỏ qua trước khi đưa công trình vào sử dụng. Tuy nhiên, kể từ ngày 01/7/2026, quy định này chính thức thay đổi: đối với các công trình đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu PCCC, thủ tục này sẽ không còn bắt buộc theo cơ chế tiền kiểm của cơ quan công an. Đây là thay đổi lớn nhất trong công tác quản lý PCCC những năm gần đây, ảnh hưởng trực tiếp đến chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng, và người phụ trách an toàn tại hàng nghìn công trình trên cả nước.
Bài viết này tóm tắt đầy đủ nội dung thay đổi, căn cứ pháp lý, đối tượng áp dụng và những điều chủ đầu tư phải làm thay thế để đảm bảo an toàn PCCC đúng quy định pháp luật.
1. Căn cứ pháp lý: thay đổi bắt nguồn từ đâu?
Sự thay đổi này dựa trên Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ về chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025–2026. Nghị quyết có hiệu lực từ 01/7/2026 đến hết ngày 28/02/2027.
Theo đó, Nghị quyết bãi bỏ hai thủ tục hành chính về nghiệm thu PCCC:
- Kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC quy định tại điểm c khoản 5 Điều 18 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 và Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
- Nghiệm thu PCCC đối với công trình đã được thẩm duyệt nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu, theo khoản 3 Điều 46 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Đây là một phần trong xu hướng cải cách hành chính mạnh mẽ, chuyển dịch từ cơ chế “tiền kiểm” (cơ quan Cảnh sát PCCC kiểm tra, phê duyệt trước khi công trình hoạt động) sang cơ chế “hậu kiểm” (chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm; nhà nước kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất sau khi đưa vào sử dụng).
2. Đối tượng công trình được áp dụng quy định mới
Không phải tất cả công trình đều nằm trong phạm vi điều chỉnh của quy định mới. Cần phân biệt rõ hai trường hợp:
2.1 Công trình thuộc diện bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC
Đây là các công trình, phương tiện giao thông cơ giới đã được cơ quan Cảnh sát PCCC cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế, nhưng chưa hoàn tất thủ tục nghiệm thu PCCC trước ngày 01/7/2026. Cụ thể bao gồm:
- Nhà xưởng, kho hàng, tòa nhà văn phòng, chung cư, trung tâm thương mại đang trong giai đoạn hoàn thiện.
- Công trình dân dụng, công nghiệp có hồ sơ thẩm duyệt thiết kế PCCC hợp lệ nhưng chưa xin nghiệm thu PCCC.
- Phương tiện giao thông cơ giới đã được thẩm duyệt thiết kế.
2.2 Công trình không thuộc phạm vi
- Các công trình chưa có giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC vẫn phải thực hiện đầy đủ quy trình theo pháp luật hiện hành.
- Công trình mới khởi công sau ngày 01/7/2026 áp dụng theo Luật PCCC&CNCH 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
Lưu ý quan trọng: Nghị quyết 66/NQ-CP có thời hạn áp dụng đến 28/02/2027. Sau thời hạn này, cần theo dõi thêm văn bản pháp luật thay thế hoặc gia hạn từ Chính phủ.
3. Bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC không có nghĩa là bỏ trách nhiệm
Đây là điểm mà nhiều chủ đầu tư dễ hiểu sai nhất. Việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC theo cơ chế tiền kiểm không đồng nghĩa với việc công trình được miễn đảm bảo an toàn PCCC. Trách nhiệm đảm bảo an toàn PCCC hoàn toàn chuyển sang chủ đầu tư:
- Tổ chức thi công, lắp đặt hệ thống PCCC đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm duyệt, không thay đổi tùy tiện.
- Tự tổ chức kiểm tra, nghiệm thu nội bộ với sự tham gia của đơn vị tư vấn giám sát, nhà thầu và chuyên gia PCCC.
- Lập đầy đủ hồ sơ nghiệm thu nội bộ, lưu giữ toàn bộ biên bản, nhật ký kiểm tra.
- Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về điều kiện an toàn PCCC trước khi đưa công trình vào vận hành.
- Cơ quan Cảnh sát PCCC vẫn có quyền kiểm tra đột xuất hoặc hậu kiểm định kỳ bất cứ lúc nào.
4. Quy trình nghiệm thu PCCC nội bộ mà chủ đầu tư phải thực hiện
Dù không cần cơ quan công an xác nhận, chủ đầu tư vẫn cần thực hiện đầy đủ các bước sau:
Bước 1 — Đối chiếu hồ sơ thiết kế đã thẩm duyệt: Rà soát toàn bộ hạng mục PCCC: báo cháy tự động, hệ thống chữa cháy, phương tiện chữa cháy tại chỗ, lối thoát nạn, đèn sự cố, đèn exit, biển báo…
Bước 2 — Kiểm tra thực địa từng hạng mục: Phối hợp nhà thầu và đơn vị giám sát. Đặc biệt lưu ý: thiết bị phải có tem kiểm định hợp lệ; hệ thống báo cháy, sprinkler thử vận hành đúng thông số TCVN 7026; bình chữa cháy còn hạn sử dụng và áp suất đủ.
Bước 3 — Lập biên bản nghiệm thu nội bộ: Ghi nhận kết quả kiểm tra từng hạng mục, có chữ ký chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị giám sát.
Bước 4 — Hoàn chỉnh hồ sơ lưu trữ: Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế, biên bản kiểm tra nội bộ, chứng chỉ/kiểm định thiết bị, nhật ký lắp đặt.
5. Cơ quan vẫn kiểm tra sau khi bỏ nghiệm thu PCCC — doanh nghiệp không được chủ quan
Lực lượng chức năng chuyển sang tăng cường hậu kiểm:
- Kiểm tra định kỳ: Theo kế hoạch kiểm tra an toàn PCCC hàng năm tại các cơ sở nguy hiểm cháy nổ.
- Kiểm tra đột xuất: Khi có phản ánh hoặc nghi ngờ vi phạm.
- Kiểm tra sau sự cố: Sau khi xảy ra cháy, nổ.
Vi phạm có thể bị xử phạt tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí đình chỉ hoạt động.
6. Ý nghĩa của thay đổi này đối với ngành xây dựng và bất động sản
- Rút ngắn thời gian hoàn thiện pháp lý — thủ tục nghiệm thu PCCC trước đây thường kéo dài 30–90 ngày.
- Giảm chi phí và thủ tục giấy tờ cho doanh nghiệp, đặc biệt các dự án đang “tắc” ở bước nghiệm thu.
- Tăng trách nhiệm và tính tự chủ của chủ đầu tư trong quản lý an toàn PCCC.
7. Thiết bị PCCC đúng chuẩn — yếu tố tiên quyết khi tự nghiệm thu
- Bình chữa cháy: Tem kiểm định còn hiệu lực, đúng chủng loại theo hồ sơ thẩm duyệt. Tham khảo danh mục bình chữa cháy tại Báo Cháy.
- Hệ thống báo cháy tự động: Đầu báo khói, nhiệt, tủ trung tâm đạt TCVN 5738. Xem thêm thiết bị báo cháy chính hãng.
- Hệ thống sprinkler và họng nước chữa cháy: Đúng áp lực, mật độ theo TCVN 7336 và QCVN 06:2022/BXD.
- Đèn exit và đèn sự cố: Đúng vị trí thoát nạn theo bản vẽ thiết kế được duyệt.
Kết luận
Từ 01/7/2026, thủ tục nghiệm thu PCCC tiền kiểm chính thức được bãi bỏ đối với công trình đã có giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu. Đây là cơ hội đẩy nhanh tiến độ dự án, nhưng đồng thời đặt lên vai chủ đầu tư trách nhiệm pháp lý lớn hơn bao giờ hết. Hãy đảm bảo hệ thống PCCC được lắp đúng thiết kế, thiết bị đầy đủ kiểm định, hồ sơ nghiệm thu nội bộ được lập đầy đủ.
Cần tư vấn thiết bị PCCC đạt chuẩn hoặc hỗ trợ kiểm tra hệ thống trước khi đưa công trình vào sử dụng? Liên hệ Báo Cháy: Hotline 0979 114 114 — Đồng hành bảo vệ an toàn. Fanpage: Leo Asia – Bình chữa cháy/Thiết bị PCCC
Căn cứ pháp lý: Nghị quyết 66/NQ-CP; khoản 3 Điều 46 Nghị định 105/2025/NĐ-CP; điểm c khoản 5 Điều 18 Luật PCCC&CNCH 55/2024/QH15. Nguồn: Thư viện pháp luật | Báo Xây dựng