Sản phẩm
Cuộn vòi chữa cháy: Kích thước, áp lực và cách chọn đúng chuẩn 2026
Th7
Trong mọi hệ thống chữa cháy vách tường, cuộn vòi chữa cháy là bộ phận trực tiếp đưa nước từ họng nước đến đám cháy. Dù thường bị xem nhẹ so với bình chữa cháy hay hệ thống báo cháy, cuộn vòi kém chất lượng hoặc sai kích thước có thể khiến toàn bộ hệ thống chữa cháy vách tường mất tác dụng ngay khi cần dùng đến nhất.
Bài viết này giúp người phụ trách an toàn hiểu rõ cấu tạo, thông số kỹ thuật theo tiêu chuẩn TCVN 5740:2009 và cách chọn cuộn vòi chữa cháy phù hợp với từng loại công trình.
Cuộn vòi chữa cháy là gì?
Cuộn vòi chữa cháy (còn gọi là vòi đẩy chữa cháy) là ống mềm dùng để dẫn nước có áp lực từ họng nước chữa cháy vách tường hoặc xe chữa cháy đến vị trí đám cháy, kết hợp với lăng phun để tạo tia nước tập trung dập lửa.
Cuộn vòi là thiết bị bắt buộc trong hệ thống chữa cháy vách tường tại chung cư, nhà xưởng, văn phòng, trung tâm thương mại theo quy định tại QCVN 06:2022/BXD. Thiết bị này thường được đặt cố định trong tủ chữa cháy hoặc hộp chữa cháy vách tường, sẵn sàng sử dụng khi có sự cố.
Cấu tạo cuộn vòi chữa cháy
Một cuộn vòi chữa cháy đạt chuẩn gồm các lớp chính:
- Lớp vải bao ngoài: dệt từ sợi tổng hợp đã ổn định nhiệt, chịu được ma sát và thời tiết ngoài trời.
- Lớp cao su tráng bên trong: giúp vòi kín nước, chịu được áp lực cao khi bơm nước hoạt động.
- Đầu nối (khớp nối): thường bằng đồng hoặc hợp kim nhôm, kết nối với họng nước ở một đầu và lăng phun ở đầu còn lại.
Cuộn vòi chữa cháy phải giữ được độ mềm dẻo để cuộn gọn trong tủ chữa cháy nhưng vẫn đảm bảo không bị gập, xoắn hay rò rỉ khi triển khai dưới áp lực nước lớn.
Phân loại cuộn vòi chữa cháy
Cuộn vòi chữa cháy được phân loại theo hai tiêu chí chính: chất liệu và cách bố trí.
Theo chất liệu
- Vòi vải tráng cao su: phổ biến nhất tại Việt Nam, bền, chịu áp lực tốt, đúng chuẩn TCVN 5740:2009.
- Vòi sợi tổng hợp không tráng cao su: nhẹ hơn, thường dùng cho xe chữa cháy chuyên dụng, ít phổ biến trong công trình dân dụng.
Theo cách bố trí trong tủ chữa cháy
- Cuộn tròn (cuộn đĩa): dễ lắp đặt, phù hợp không gian tủ chữa cháy nhỏ, thường dùng cho nhà ở, văn phòng.
- Gấp chữ Z (xếp lớp): triển khai nhanh hơn, ít bị xoắn khi kéo dài, thường dùng cho nhà xưởng, công trình có diện tích chữa cháy lớn.
Thông số kỹ thuật cuộn vòi chữa cháy theo TCVN 5740:2009
Theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5740:2009 về phương tiện phòng cháy chữa cháy — vòi đẩy chữa cháy bằng sợi tổng hợp tráng cao su, cuộn vòi chữa cháy đạt chuẩn cần đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật sau:
| Thông số | Yêu cầu theo TCVN 5740:2009 |
|---|---|
| Chiều dài tiêu chuẩn | 20m ± 0,2m (trường hợp đặc biệt không dưới 10m) |
| Chiều dày lớp cao su tráng | Không quá 1,5mm trên toàn mặt cắt, không vá |
| Chênh lệch chiều dày cao su | Không quá 0,5mm |
| Độ bền liên kết cao su – vải bao | Không nhỏ hơn 50N trên băng vải rộng 50mm |
| Lớp phủ mặt trong | Có lớp bột tan chống dính |
Việc chọn đúng cuộn vòi chữa cháy theo bảng thông số trên giúp đảm bảo vòi không bị nứt, rò nước hoặc đứt liên kết khi triển khai chữa cháy thực tế.
Áp lực làm việc của cuộn vòi chữa cháy
Áp lực là yếu tố quyết định hiệu quả phun nước của cuộn vòi chữa cháy. Cuộn vòi dân dụng thường được thiết kế để chịu áp lực làm việc phổ biến trong khoảng 8–16 bar tùy cấp công trình, đồng thời phải vượt qua áp lực thử nghiệm cao hơn áp lực làm việc để đảm bảo an toàn khi vận hành liên tục.
Nếu áp lực thực tế trong hệ thống chữa cháy vách tường vượt quá khả năng chịu đựng của cuộn vòi nguy cơ nứt, bung đầu nối hoặc giảm tuổi thọ vòi sẽ tăng cao. Vì vậy, cuộn vòi cần được lựa chọn đồng bộ với thông số của họng nước chữa cháy vách tường và máy bơm chữa cháy của công trình — bạn có thể tham khảo thêm tại bài họng nước chữa cháy vách tường: cấu tạo, cách dùng.
Cách chọn cuộn vòi chữa cháy phù hợp với từng công trình
Để chọn đúng cuộn vòi chữa cháy, người phụ trách an toàn cần căn cứ vào các yếu tố sau:
- Loại công trình: nhà ở, văn phòng thường dùng cuộn vòi 20m cuộn tròn; nhà xưởng, kho hàng diện tích lớn nên dùng dạng gấp chữ Z để triển khai nhanh trên khoảng cách xa.
- Đường kính vòi: phổ biến là DN50 (phi 50) cho công trình dân dụng và DN65 cho công trình có yêu cầu lưu lượng nước lớn hơn.
- Khả năng tương thích đầu nối: đầu nối cuộn vòi phải khớp với họng nước và lăng phun hiện có, tránh tình trạng không thể kết nối khi cần dùng gấp.
- Tem kiểm định: chỉ chọn cuộn vòi chữa cháy có tem kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC, tránh hàng trôi nổi không rõ nguồn gốc, không đạt độ bền liên kết theo tiêu chuẩn.
Ngoài ra, cuộn vòi chữa cháy nên được trang bị đồng bộ cùng lăng phun đúng chuẩn để đảm bảo tia nước tập trung, tăng hiệu quả dập lửa — tham khảo thêm tại bài lăng phun chữa cháy: phân loại và thông số kỹ thuật.
Lắp đặt và bảo quản cuộn vòi chữa cháy đúng cách
Cuộn vòi chữa cháy cần được lắp đặt và bảo quản đúng kỹ thuật để luôn sẵn sàng hoạt động:
- Đặt cuộn vòi trong tủ chữa cháy kín, tránh ánh nắng trực tiếp và nơi ẩm ướt kéo dài.
- Kiểm tra định kỳ độ kín của lớp cao su, đầu nối và tình trạng nấm mốc trên lớp vải bao.
- Không gập gấp cuộn vòi ở cùng một điểm trong thời gian dài, gây mỏi vật liệu tại nếp gấp.
- Thử áp lực định kỳ theo khuyến nghị để phát hiện sớm rò rỉ trước khi xảy ra sự cố thực tế.
- Kết hợp kiểm tra cuộn vòi cùng van góc chữa cháy tại họng nước — chi tiết tại bài van góc chữa cháy: cấu tạo, phân loại, tiêu chuẩn lắp đặt.
Việc bảo quản đúng cách giúp cuộn vòi chữa cháy giữ được độ bền liên kết và độ kín nước theo đúng tiêu chuẩn TCVN 5740:2009 trong suốt vòng đời sử dụng, thay vì chỉ phát hiện hư hỏng khi đã cần dùng đến.
Kết luận
Cuộn vòi chữa cháy tuy là thiết bị nhỏ trong tổng thể hệ thống PCCC nhưng đóng vai trò quyết định khi triển khai chữa cháy thực tế. Chọn đúng cuộn vòi chữa cháy theo tiêu chuẩn TCVN 5740:2009, đồng bộ với họng nước, lăng phun và bảo quản đúng cách sẽ giúp công trình luôn sẵn sàng ứng phó khi có sự cố.
Báo Cháy cung cấp cuộn vòi chính hãng, đầy đủ kiểm định, cùng hơn 10 năm kinh nghiệm tư vấn và lắp đặt hệ thống chữa cháy vách tường cho hơn 5.000 khách hàng trên cả nước. Liên hệ hotline 0979 114 114 để được tư vấn thông số và báo giá phù hợp với công trình của bạn.