Máy bơm chữa cháy chạy xăng di động: khi nào nên dùng

Trả lời nhanh: Máy bơm chữa cháy chạy xăng loại khiêng tay hợp với khu dân cư, trang trại, xưởng nhỏ có sẵn nguồn nước (ao, hồ, bể ngầm) và hay mất điện. Đây là phương án hỗ trợ, không thay cho trạm bơm cố định khi công trình bắt buộc có. Nếu cần bơm dự phòng cố định, tham khảo bơm diesel 11HP NTP188FB – giá 16.000.000đ hoặc diesel 15HP MBD15HP – 17.850.000đ. Tư vấn: 0979 114 114.

Nhiều khu dân cư, nhà xưởng ven đô và trang trại có nguồn nước sẵn như ao, hồ, kênh hoặc bể ngầm, nhưng lại không có trạm bơm cố định hoặc thường xuyên mất điện. Trong những trường hợp đó, máy bơm chữa cháy chạy xăng loại khiêng tay là phương án được nhiều đội PCCC cơ sở lựa chọn. Máy gọn, hai người khiêng được, khởi động không cần điện lưới và có thể hút nước trực tiếp từ nguồn tự nhiên. Bài viết giải thích máy bơm chữa cháy chạy xăng là gì, khi nào nên dùng, khi nào không nên, cần xem những thông số nào trước khi chọn mua và cách bảo quản để máy luôn sẵn sàng.

Máy bơm chữa cháy chạy xăng là gì

Máy bơm chữa cháy chạy xăng, còn gọi là máy bơm khiêng tay hoặc bơm chữa cháy di động, gồm ba phần chính: động cơ đốt trong dùng xăng, bơm ly tâm và khung khiêng. Động cơ quay cánh bơm, tạo áp để đẩy nước qua vòi tới lăng phun. Phần lớn model có thêm bộ mồi nước để hút nước từ nguồn thấp hơn vị trí đặt máy.

Khác với bơm điện cố định trong phòng bơm, máy bơm chữa cháy chạy xăng được mang tới gần đám cháy hoặc gần nguồn nước. Tiêu chuẩn Việt Nam liên quan đến loại thiết bị này là TCVN 12110:2018 về bơm ly tâm chữa cháy loại khiêng tay, quy định yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.

Trên thị trường, Tohatsu là thương hiệu Nhật Bản được nhiều người biết đến trong dòng bơm khiêng tay. Ngoài ra còn có các hãng Nhật, Trung Quốc và hàng lắp ráp trong nước. Mỗi hãng có dải công suất và cấu hình riêng, vì vậy so sánh phải dựa trên catalogue chính thức của từng model.

Một bộ máy bơm chữa cháy chạy xăng đầy đủ thường gồm:

• Thân máy: động cơ xăng, bơm ly tâm, bộ mồi nước, khung khiêng.
• Vòi hút có lưới lọc đầu hút, đặt xuống nguồn nước.
• Vòi đẩy chữa cháy, khớp nối và lăng phun.
• Bình xăng, dụng cụ, tài liệu hướng dẫn và giấy tờ kiểm định.

5 tình huống nên dùng máy bơm chữa cháy chạy xăng

Ưu điểm lớn nhất của máy bơm chữa cháy chạy xăng là độc lập với nguồn điện và có thể di chuyển. Dưới đây là những tình huống mà loại máy này phát huy tác dụng rõ nhất.

Khu vực không có điện hoặc hay mất điện

Khi cháy, cơ sở thường bị cắt điện để đảm bảo an toàn. Bơm điện không có nguồn dự phòng sẽ không chạy được. Máy bơm chữa cháy chạy xăng khởi động bằng giật tay hoặc đề ắc quy riêng, nên vẫn hoạt động khi lưới điện bị cắt.

Đội PCCC cơ sở và lực lượng dân phòng

Đội PCCC cơ sở tại nhà xưởng, chợ, khu dân cư cần một phương tiện để triển khai nhanh trong những phút đầu. Máy bơm chữa cháy chạy xăng giúp đội tạo ra một đường vòi có áp từ nguồn nước gần nhất, trong lúc chờ lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp đến.

Hẻm nhỏ, nơi xe chữa cháy khó tiếp cận

Ở nhiều khu dân cư cũ của TP.HCM, xe chữa cháy cỡ lớn không vào sâu được. Máy bơm chữa cháy chạy xăng có thể đặt gần ao, kênh hoặc bể nước của khu vực, rồi kéo vòi vào hẻm. Đây là lý do nhiều tổ dân phố, khu nhà trọ quan tâm tới thiết bị này.

Nhà xưởng, kho, trang trại có ao hồ hoặc bể nước hở

Cơ sở có nguồn nước lớn nhưng không có mạng cấp nước chữa cháy hoàn chỉnh có thể dùng máy bơm chữa cháy chạy xăng để khai thác nguồn nước đó. Khi đặt máy, cần xác định trước điểm hút nước, đường vào cho người khiêng và chiều dài vòi cần thiết.

Bổ sung nước cho hệ thống qua họng tiếp nước

Một số công trình có họng tiếp nước chữa cháy ngoài nhà. Khi trạm bơm công trình gặp sự cố, máy bơm chữa cháy chạy xăng có thể bơm nước từ bể hoặc hồ vào họng này. Hiệu quả còn tùy áp và lưu lượng máy so với yêu cầu của hệ thống bên trong, nên cần được tính trước, không nên chỉ thử khi đã có sự cố.

Khi nào không nên chỉ dựa vào máy bơm chạy xăng

Máy bơm chữa cháy chạy xăng là phương tiện cơ động, không phải giải pháp cho mọi công trình. Có một số giới hạn cần hiểu rõ trước khi đầu tư.

• Không thay trạm bơm cố định theo thiết kế. Công trình có hệ thống họng nước vách tường hoặc sprinkler đã được thẩm định thì trạm bơm phải đúng như hồ sơ thiết kế. Máy bơm chữa cháy chạy xăng chỉ là phương tiện bổ sung.
• Cần người vận hành. Máy không tự khởi động khi có báo cháy như bơm cố định có tủ điều khiển. Phải có người được huấn luyện để mồi nước, khởi động và điều chỉnh ga.
• Giới hạn chiều sâu hút. Về lý thuyết, áp suất khí quyển chỉ đẩy được cột nước khoảng 10 m. Thực tế, chiều sâu hút hiệu quả của bơm thấp hơn đáng kể và giảm thêm khi vòi hút dài. Hãy xem con số hãng công bố cho từng model.
• Khí thải và tiếng ồn. Động cơ xăng thải khí CO, không được chạy trong phòng kín, tầng hầm hay nơi thiếu thông gió.

So sánh bơm chạy xăng với bơm diesel và bơm điện

Mỗi loại bơm phù hợp với một vai trò khác nhau trong phương án chữa cháy. Bảng dưới đây so sánh ở mức định tính để bạn định hướng. Con số cụ thể cần xem theo từng model.

Tiêu chí	Bơm chạy xăng khiêng tay	Bơm diesel cố định	Bơm điện cố định
Nguồn năng lượng	Xăng	Dầu diesel	Điện lưới hoặc máy phát
Tính cơ động	Cao, khiêng tay	Đặt cố định trong phòng bơm	Đặt cố định trong phòng bơm
Khởi động	Giật tay hoặc đề	Ắc quy, tự động qua tủ	Tự động qua tủ điều khiển
Vai trò chính	Phương tiện cơ động, bổ sung	Bơm chữa cháy dự phòng	Bơm chữa cháy chính
Cần người vận hành	Luôn cần	Chủ yếu tự động	Chủ yếu tự động

Trong trạm bơm cố định, bơm điện thường làm bơm chính, bơm diesel làm dự phòng khi mất điện. Máy bơm chữa cháy chạy xăng đứng ngoài trạm bơm đó, dùng cho các tình huống cơ động. Nếu cơ sở cần chọn bơm cố định, bạn có thể xem bài cách chọn công suất máy bơm chữa cháy để hiểu cách tính lưu lượng và cột áp.

Thông số cần xem khi chọn máy bơm chữa cháy chạy xăng

Hai máy bơm chữa cháy chạy xăng có cùng công suất động cơ chưa chắc cho cùng hiệu quả chữa cháy. Vì vậy, khi đọc catalogue máy bơm chữa cháy chạy xăng, hãy tập trung vào các thông số sau.

1. Lưu lượng tại một áp suất xác định. Hãng thường công bố đường đặc tính hoặc vài điểm làm việc, ví dụ lưu lượng ở một mức áp cụ thể. Chỉ ghi “lưu lượng tối đa” là chưa đủ, vì lưu lượng giảm khi áp tăng.
2. Áp suất hoặc cột áp tối đa. Quyết định nước đi được bao xa và lên được bao cao qua vòi.
3. Chiều sâu hút và kiểu mồi nước. Máy có bộ mồi tốt sẽ lấy nước nhanh hơn từ ao, hồ, bể ngầm.
4. Số đường vòi ra. Một hay hai cửa xả quyết định số lăng phun dùng được cùng lúc.
5. Kiểu động cơ và cách khởi động. Động cơ 2 thì hoặc 4 thì, giật tay hoặc có đề.
6. Khối lượng và kích thước. Ảnh hưởng trực tiếp tới việc hai người có khiêng được qua hẻm, cầu thang hay không.
7. Dung tích bình xăng và mức tiêu hao. Cho biết máy chạy liên tục được bao lâu trước khi phải tiếp nhiên liệu.
8. Cỡ khớp nối. Phải khớp với vòi và lăng mà đơn vị đang dùng, phổ biến là D50 hoặc D65.

Ngoài thông số, hãy yêu cầu xuất xứ, chứng nhận chất lượng và giấy tờ kiểm định phương tiện PCCC theo quy định hiện hành. Đừng chọn máy chỉ dựa vào mã số model quen thuộc. Mỗi dòng máy có nhiều phiên bản và thông số có thể thay đổi theo đời sản xuất.

Vận hành và bảo quản để máy luôn sẵn sàng

Một máy bơm chữa cháy chạy xăng để lâu không chạy rất dễ khó nổ đúng lúc cần. Nguyên nhân thường gặp là xăng cũ, bugi bẩn, gioăng bộ mồi khô hoặc vòi hút bị nứt. Quy trình dưới đây giúp đội PCCC cơ sở dùng máy đúng cách và giữ máy ở trạng thái sẵn sàng.

Trình tự sử dụng cơ bản

1. Đặt máy trên nền chắc, gần nguồn nước, đầu hút ngập nước và có lưới lọc.
2. Lắp vòi hút, vòi đẩy và lăng phun, kiểm tra các khớp nối kín.
3. Kiểm tra xăng, nhớt theo hướng dẫn hãng, khởi động động cơ.
4. Mồi nước cho tới khi đồng hồ báo có áp.
5. Mở van xả từ từ, tăng ga dần, giữ liên lạc với người cầm lăng.
6. Sau khi dùng, chạy nước sạch qua bơm nếu đã hút nước bẩn, xả cạn nước trong thân bơm.

Bảo quản định kỳ

• Chạy thử máy theo chu kỳ trong hướng dẫn của hãng, có ghi sổ theo dõi.
• Thay xăng định kỳ, không để xăng cũ lâu ngày trong bình và chế hòa khí.
• Kiểm tra bugi, lọc gió, nhớt động cơ theo lịch bảo dưỡng.
• Kiểm tra vòi hút, gioăng khớp nối, lưới lọc đầu hút.
• Cất máy nơi khô ráo, có che phủ, tránh nắng mưa trực tiếp.

Việc kiểm tra máy bơm có thể ghép chung vào lịch bảo trì kiểm tra định kỳ hệ thống PCCC của cơ sở để không bị bỏ sót.

Câu hỏi thường gặp về máy bơm chữa cháy chạy xăng

Máy bơm chữa cháy chạy xăng có thay được trạm bơm cố định không?

Không. Nếu công trình thuộc diện phải có hệ thống chữa cháy bằng nước theo thiết kế được thẩm định, trạm bơm cố định là bắt buộc theo hồ sơ. Máy bơm chữa cháy chạy xăng chỉ đóng vai trò phương tiện cơ động hoặc bổ sung.

Máy bơm khiêng tay hút được nước sâu bao nhiêu?

Tùy model. Về nguyên lý, không bơm nào hút được quá khoảng 10 m cột nước, và thực tế thấp hơn nhiều. Hãy xem chiều sâu hút hãng công bố và tính thêm tổn thất trên vòi hút.

Có dùng máy bơm chữa cháy chạy xăng để tưới hoặc bơm nước thông thường được không?

Kỹ thuật thì máy bơm chữa cháy chạy xăng bơm được, nhưng không nên. Dùng sai mục đích làm hao mòn máy, đầu hút dễ hút rác, và máy có thể không ở trạng thái sẵn sàng khi xảy ra cháy.

Đội PCCC cơ sở cần huấn luyện gì để dùng máy?

Ít nhất gồm: cách lắp vòi hút, vòi đẩy; mồi nước; khởi động và điều chỉnh ga; phối hợp với người cầm lăng; xử lý khi máy mất nước mồi. Nên đưa nội dung này vào các buổi diễn tập định kỳ.

baochay.vn hỗ trợ gì cho bài toán bơm chữa cháy

Hiện baochay.vn không bán máy bơm chữa cháy chạy xăng loại khiêng tay, bao gồm cả các dòng Tohatsu. Nếu bạn cần loại máy này, vui lòng liên hệ để được tư vấn cấu hình và sản phẩm tương đương phù hợp nhu cầu.

Với phần còn lại của bộ thiết bị và hệ thống cố định, baochay.vn có sẵn máy bơm chữa cháy diesel 11HP NTP188FB, các máy bơm điện, tủ điều khiển bơm, cuộn vòi chữa cháy DN65 20m VJ65-20/16, lăng phun DN50 và DN65. Đội ngũ kỹ thuật cũng nhận lắp đặt hệ thống chữa cháy trọn gói, giao hàng toàn TP.HCM và các tỉnh lân cận.

Máy bơm chữa cháy chạy xăng đúng loại và được bảo quản tốt giúp đội PCCC cơ sở chủ động trong những phút đầu của đám cháy. Gọi hotline 0979 114 114 để được tư vấn và báo giá.