Bình tích áp chữa cháy: tác dụng, cách chọn và cài áp

Đứng trong phòng bơm chữa cháy, cạnh bơm điện, bơm diesel và bơm bù áp, thường có một bình thép sơn đỏ đứng thẳng nối vào đường ống chính. Đó là bình tích áp chữa cháy (pressure tank). Thiết bị nhỏ nhưng quyết định bơm bù áp có chạy êm hay “nhảy” liên tục, và hệ thống có giữ được áp ổn định khi không có cháy hay không. Bài viết giải thích bình tích áp làm gì, cấu tạo, cách chọn, cách cài áp và giá thiết bị đang có trên baochay.vn.

Trả lời nhanh: Bình tích áp chứa sẵn một lượng nước có áp trong đường ống chữa cháy, bù cho rò rỉ nhỏ để bơm bù áp không phải khởi động liên tục, đồng thời giảm sốc áp khi bơm bật, tắt. Trên baochay.vn có bình tích áp 10 bar ET-10-100-DKP-S giá 3.800.000đ, đi kèm bơm bù áp 2,2kW TCHJ2.2 giá 7.480.000đ. Gọi 0979 114 114 để chọn đúng cỡ bình.

Bình tích áp trong hệ thống chữa cháy làm nhiệm vụ gì?

Đường ống chữa cháy họng nước vách tường và sprinkler phải luôn đầy nước và giữ áp ở mức cài đặt. Trên thực tế, đường ống dài luôn có rò rỉ rất nhỏ ở van, mặt bích, đầu phun. Nếu không có bình tích áp, mỗi lần áp tụt một chút là bơm bù áp lại khởi động, chạy vài giây rồi tắt. Bơm đóng ngắt quá dày làm nóng động cơ, mòn công tắc và giảm tuổi thọ.

Bình tích áp hoạt động như một “lò xo nước”: bên trong có túi hoặc màng ngăn, một bên là khí nén, một bên là nước. Khi bơm chạy, nước được nén vào bình; khi bơm dừng, khí đẩy nước ra bù cho phần rò rỉ. Nhờ vậy khoảng thời gian giữa hai lần bơm bù áp chạy dài ra rõ rệt. Bình cũng hấp thụ một phần xung áp (búa nước) khi bơm chính khởi động hoặc dừng.

Vị trí của bình tích áp trong trạm bơm

Thiết bị	Vai trò	Thiết bị tham khảo trên baochay.vn
Bơm chính (điện)	Cấp lưu lượng lớn khi có cháy	Bơm điện 7,5kW – 75kW, 10.000.000đ – 54.000.000đ
Bơm dự phòng (diesel)	Chạy khi mất điện hoặc bơm chính lỗi	Diesel 15HP MBD15HP 17.850.000đ
Bơm bù áp	Giữ áp đường ống khi không có cháy	TCHJ2.2 7.480.000đ, NTP30x9/12 9,2kW 14.000.000đ
Bình tích áp	Tích nước có áp, giảm số lần bơm bù áp chạy	ET-10-100-DKP-S 10 bar 3.800.000đ
Tủ điều khiển bơm	Nhận tín hiệu công tắc áp lực, điều khiển 3 bơm	TĐK3B 5.100.000đ, TĐK3B-TB-LS 75kW 20.000.000đ

Bình tích áp thường được nối vào đường ống đẩy chung sau cụm van một chiều, gần công tắc áp lực của bơm bù áp, qua một van khóa để có thể cô lập khi bảo trì. Đọc thêm về máy bơm bù áp chữa cháy và tủ điều khiển bơm chữa cháy để hiểu toàn bộ chuỗi điều khiển.

Cấu tạo bình tích áp

• Vỏ thép: chịu áp, sơn chống gỉ; đứng hoặc nằm tùy mẫu.
• Màng hoặc túi cao su: ngăn nước và khí, nước không tiếp xúc trực tiếp với vỏ.
• Van nạp khí: thường ở đỉnh bình, dùng để kiểm tra và bơm bổ sung khí nén.
• Cổng nối nước: ren hoặc mặt bích, nối vào đường ống.
• Thông số trên nhãn: áp lực làm việc tối đa (ví dụ 10 bar), dung tích, áp nạp khí xuất xưởng.

Cách chọn bình tích áp cho hệ thống chữa cháy

1. Áp lực làm việc: áp tối đa của bình phải lớn hơn áp cao nhất mà đường ống có thể đạt khi bơm chính chạy (kể cả lúc đóng van). Hệ thống áp cao hơn mức ghi trên bình thì không được dùng bình đó.

2. Dung tích: bình càng lớn, bơm bù áp càng ít chạy. Dung tích phụ thuộc vào mức rò rỉ dự kiến, khoảng chênh áp giữa lúc bơm bật và tắt, và số lần khởi động cho phép của bơm. Với hệ thống lớn, đơn vị thiết kế tính toán cụ thể; với trạm bơm nhỏ, một bình là đủ.

3. Kiểu lắp: bình đứng tiết kiệm diện tích phòng bơm; bình nằm hợp với trần thấp.

4. Đồng bộ với bơm bù áp và tủ điều khiển: cùng dải áp, cùng cỡ ren nối. Nên mua cả cụm từ một đơn vị để được kiểm tra đồng bộ trước khi giao.

Cài áp bình tích áp và công tắc áp lực

Nguyên tắc chung: áp nạp khí của bình đặt thấp hơn ngưỡng khởi động của bơm bù áp một chút, để khi áp tụt tới ngưỡng bơm chạy thì bình vẫn còn nước để đẩy ra. Thứ tự ngưỡng khởi động thường là: bơm bù áp chạy trước, sau đó mới tới bơm chính và bơm dự phòng nếu áp tiếp tục giảm (tức là đang có cháy hoặc vỡ ống).

Các con số cụ thể phụ thuộc vào thiết kế từng công trình. Khi cài, xả hết nước trong bình (cô lập bằng van khóa), đo áp khí bằng đồng hồ ở van nạp, bơm thêm khí nếu thiếu, sau đó mới mở van cho nước vào lại. Quy trình vận hành chung của trạm bơm xem tại bài quy trình vận hành bơm chữa cháy.

Dấu hiệu bình tích áp có vấn đề

1. Bơm bù áp chạy, tắt liên tục mỗi vài phút: bình mất khí, rách màng hoặc đường ống rò lớn.
2. Gõ vào thân bình nghe đặc như đầy nước ở cả phần trên: khí đã thoát hết.
3. Có nước rỉ ra ở van nạp khí: màng đã rách, cần thay.
4. Kim đồng hồ áp dao động mạnh khi bơm bật, tắt: bình không còn hấp thụ xung áp.

Nếu đường ống bị tụt áp dù bình vẫn tốt, xem thêm bài đường ống PCCC bị tụt áp.

Bảo trì bình tích áp

Trong lịch bảo trì trạm bơm, nên kiểm tra áp khí bình, quan sát rỉ sét ở chân và mối nối, xả cặn nếu bình có van xả, và ghi lại tần suất bơm bù áp khởi động. Nếu tần suất tăng dần theo thời gian, đó là dấu hiệu sớm của mất khí hoặc rò rỉ. Các hạng mục này có trong dịch vụ bảo trì, kiểm tra hệ thống PCCC định kỳ.

Câu hỏi thường gặp

Không lắp bình tích áp có được không?

Hệ thống vẫn có thể chạy nhờ bơm bù áp, nhưng bơm sẽ khởi động rất dày, nhanh hỏng. Đa số trạm bơm chữa cháy có bình tích áp để bảo vệ bơm bù áp; nên làm theo hồ sơ thiết kế được duyệt.

Bình tích áp dân dụng có dùng cho chữa cháy được không?

Chỉ dùng khi áp lực làm việc của bình đủ cao so với áp hệ thống. Bình cho máy bơm gia đình thường có áp tối đa thấp, không phù hợp với đường ống chữa cháy.

Bao lâu cần bơm lại khí cho bình?

Không có mốc cố định; kiểm tra áp khí trong mỗi lần bảo trì định kỳ và bơm bổ sung khi thấy thấp hơn mức cài đặt.

Bình tích áp ET-10-100-DKP-S dùng được cho hệ nào?

Bình có áp làm việc 10 bar, phù hợp nhiều trạm bơm họng nước vách tường và sprinkler cỡ vừa. Gọi baochay.vn kèm thông số bơm để được kiểm tra trước khi đặt hàng.

Báo giá bình tích áp và trọn bộ trạm bơm

baochay.vn cung cấp bình tích áp, bơm bù áp, bơm điện, bơm diesel và tủ điều khiển 3 bơm. Gọi 0979 114 114 để nhận báo giá trọn bộ hoặc từng thiết bị, kèm tư vấn lắp đặt hệ thống chữa cháy. Xem thêm bảng giá thiết bị PCCC.