Khi mất điện và khói bắt đầu lan, người trong tòa nhà chỉ có vài phút để tìm lối ra. Lúc đó, thứ dẫn đường cho họ là các biển chỉ dẫn thoát nạn. Trên thị trường hiện có hai lựa chọn chính: đèn exit dùng điện và biển exit dạ quang tự phát sáng không cần điện. Nhiều chủ đầu tư phân vân nên chọn loại nào, có thể dùng biển exit dạ quang thay đèn exit để tiết kiệm hay không. Bài viết so sánh hai giải pháp theo nguyên lý, hiệu quả, chi phí, quy định và gợi ý cách kết hợp đúng cho từng loại công trình.
Biển exit dạ quang là gì?
Biển exit dạ quang (biển báo lối thoát hiểm dạ quang) là biển chỉ dẫn được in hoặc phủ lớp vật liệu phát quang. Vật liệu này hấp thụ năng lượng từ ánh sáng đèn hoặc ánh sáng tự nhiên, sau đó phát sáng trở lại khi môi trường tối. Biển exit dạ quang không dùng điện, không cần đi dây, không có pin.
Vật liệu phát quang phổ biến hiện nay là loại gốc strontium aluminate, cho độ sáng và thời gian phát sáng tốt hơn nhiều so với các loại dạ quang đời cũ. Tuy nhiên, độ sáng của biển exit dạ quang giảm dần theo thời gian sau khi mất nguồn sáng, và phụ thuộc vào việc biển có được chiếu sáng đủ trước đó hay không.
Trên biển thường có ký hiệu người chạy hướng về cửa, mũi tên chỉ hướng và chữ EXIT hoặc LỐI RA. Hệ ký hiệu an toàn quốc tế ISO 7010 được nhiều nhà sản xuất dùng làm chuẩn cho hình vẽ.

Đèn exit là gì?
Đèn exit (đèn chỉ dẫn thoát nạn) là đèn LED có mặt hiển thị chữ EXIT hoặc mũi tên, được cấp điện thường xuyên từ lưới điện và có pin hoặc ắc quy dự phòng bên trong. Khi mất điện, đèn tự chuyển sang pin và tiếp tục sáng trong khoảng thời gian nhà sản xuất công bố.
Đèn exit chủ động phát sáng với độ sáng ổn định, nhìn rõ từ xa. Đổi lại, đèn cần đi dây điện, cần kiểm tra pin định kỳ và thay pin khi chai. Các loại đèn exit thường gặp gồm:
- Đèn exit 1 mặt: gắn tường, phía trên cửa thoát hiểm.
- Đèn exit 2 mặt: treo trần hoặc gắn vuông góc tường, nhìn được từ hai phía hành lang.
- Đèn exit chỉ hướng: có mũi tên trái, phải hoặc xuống cầu thang, dẫn người đi theo lộ trình thoát nạn.
- Đèn exit kết hợp đèn sự cố: vừa hiển thị lối ra, vừa chiếu sáng khu vực xung quanh khi mất điện.
Để hiểu chi tiết hơn về chủng loại và vị trí lắp, xem bài đèn exit là gì.
So sánh biển exit dạ quang và đèn exit
Bảng dưới tổng hợp khác biệt chính giữa biển exit dạ quang và đèn exit:
| Tiêu chí | Biển exit dạ quang | Đèn exit |
|---|---|---|
| Nguồn sáng | Vật liệu phát quang, không dùng điện | LED, điện lưới + pin dự phòng |
| Khi mất điện | Tự phát sáng, độ sáng giảm dần | Chuyển sang pin, sáng ổn định đến khi hết pin |
| Thi công | Dán hoặc bắt vít, không đi dây | Cần đi dây cấp nguồn |
| Bảo trì | Lau bụi, kiểm tra độ sáng | Kiểm tra pin, thay pin, thay đèn hỏng |
| Điều kiện hoạt động | Cần được chiếu sáng trước đó | Hoạt động cả trong khu vực tối |
| Chi phí đầu tư | Thấp | Cao hơn |
| Chi phí vận hành | Gần như bằng 0 | Tiền điện nhỏ, thay pin định kỳ |
| Vai trò theo quy định | Thường là chỉ dẫn bổ sung | Thường là thiết bị bắt buộc theo thiết kế |
Có thể thấy biển exit dạ quang mạnh ở chi phí và sự đơn giản, còn đèn exit mạnh ở độ tin cậy và độ sáng chủ động.

Biển exit dạ quang có thay thế được đèn exit không?
Đây là câu hỏi chủ đầu tư hỏi nhiều nhất. Câu trả lời ngắn gọn: ở những vị trí hồ sơ thiết kế được thẩm duyệt yêu cầu đèn chỉ dẫn thoát nạn, biển exit dạ quang không thay thế được đèn exit.
Quy chuẩn QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà và công trình cùng các tiêu chuẩn liên quan quy định yêu cầu chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn theo công năng, quy mô công trình. Khi thiết kế đã chỉ định đèn exit, việc đổi sang biển exit dạ quang có thể khiến công trình không đạt khi cơ quan chức năng kiểm tra.
Tuy vậy, biển exit dạ quang vẫn rất có giá trị khi dùng đúng vai trò:
- Lớp chỉ dẫn bổ sung ở tầm thấp. Khói thường tích tụ trên cao, biển exit dạ quang đặt gần sàn giúp người đang cúi thấp vẫn thấy hướng đi.
- Cầu thang bộ và mép bậc. Dải dạ quang đánh dấu bậc thang giúp di chuyển an toàn khi mất điện.
- Khu vực khó đi dây, như vách kính, kết cấu thép, công trình tạm.
- Nhà ở, văn phòng nhỏ, homestay ở những vị trí không thuộc diện bắt buộc lắp đèn, nhằm tăng thêm khả năng thoát nạn.
Nói cách khác, biển exit dạ quang là lớp bảo vệ thứ hai, không phải lớp thay thế.
Gợi ý kết hợp theo từng loại công trình
Mỗi loại công trình có đặc điểm thoát nạn khác nhau, nên cách phối hợp đèn exit và biển exit dạ quang cũng khác. Bảng dưới là gợi ý tham khảo; phương án cuối cùng phải theo hồ sơ thiết kế được duyệt.
| Công trình | Đèn exit | Biển exit dạ quang |
|---|---|---|
| Chung cư, tòa nhà cao tầng | Bắt buộc theo thiết kế tại cửa thoát, hành lang, cầu thang | Bổ sung tầm thấp ở hành lang, dải mép bậc cầu thang bộ |
| Nhà xưởng, kho hàng | Tại cửa thoát và lối đi chính | Bổ sung trên cột, dọc lối đi giữa các dãy kệ |
| Khách sạn, nhà nghỉ | Hành lang, cầu thang, cửa thoát | Sơ đồ thoát nạn dạ quang trong phòng, chỉ dẫn gần sàn |
| Trường học | Hành lang, cầu thang, cửa ra | Bổ sung tại khu vực cầu thang và lối ra sân |
| Văn phòng nhỏ, cửa hàng | Tại cửa ra chính nếu thuộc diện bắt buộc | Chỉ dẫn hướng đi trong khu vực làm việc |
| Tầng hầm, bãi xe | Theo thiết kế dọc lối thoát | Bổ sung trên cột và tường dẫn ra cầu thang |
Điểm chung là đèn exit đặt ở các vị trí bắt buộc, còn biển exit dạ quang lấp khoảng trống giữa các đèn, đặc biệt ở tầm thấp và trên cầu thang.
Bài toán chi phí: biển exit dạ quang có thật sự rẻ hơn?
Xét riêng giá mua, biển exit dạ quang rẻ hơn đèn exit đáng kể. Nhưng để so sánh công bằng, chủ đầu tư nên nhìn vào tổng chi phí trong suốt vòng đời sử dụng:
- Đèn exit: chi phí thiết bị, công đi dây và lắp đặt, tiền điện hằng tháng (nhỏ), chi phí thay pin dự phòng sau vài năm, kiểm tra chức năng định kỳ.
- Biển exit dạ quang: chi phí biển và công lắp đặt đơn giản, gần như không có chi phí vận hành, chỉ cần vệ sinh và thay khi bề mặt hư hỏng.
Vì đèn exit là thiết bị bắt buộc ở nhiều vị trí, bài toán thực tế không phải chọn một trong hai, mà là bổ sung biển exit dạ quang ở đâu để tăng an toàn với chi phí hợp lý. Một hành lang dài có thể chỉ cần đèn exit ở hai đầu và cửa thoát theo thiết kế, phần còn lại dùng biển exit dạ quang chỉ hướng ở tầm thấp.
Lưu ý tránh mua biển trôi nổi không công bố thông số. Một tấm biển rẻ nhưng chỉ phát sáng mờ trong vài phút thì không có giá trị khi thoát nạn thực tế.
Cách chọn biển exit dạ quang đúng chuẩn
Khi mua biển exit dạ quang, nên chú ý các tiêu chí sau:
- Chất lượng vật liệu phát quang. Yêu cầu nhà cung cấp công bố độ chói sau một khoảng thời gian nhất định kể từ khi tắt đèn, ví dụ sau 10 phút và 60 phút. Biển exit dạ quang giá quá rẻ thường chỉ sáng mờ trong vài phút.
- Chất liệu nền. Nhôm, PVC cứng, mica hoặc decal. Khu vực ẩm, ngoài trời nên chọn nền nhôm hoặc PVC có lớp bảo vệ.
- Kích thước theo khoảng cách nhìn. Hành lang dài, sảnh rộng cần biển lớn hơn để nhìn rõ từ xa.
- Ký hiệu rõ ràng, thống nhất. Hình người chạy, mũi tên, chữ EXIT hoặc LỐI RA, đồng bộ với hệ đèn exit trong tòa nhà.
- Vị trí có nguồn sáng nạp. Biển exit dạ quang cần được chiếu sáng thường xuyên; đặt trong kho tối quanh năm thì gần như không có tác dụng.

Lắp đặt và bảo trì biển exit dạ quang
Biển exit dạ quang lắp đơn giản nhưng vẫn cần làm đúng để phát huy hiệu quả:
- Lắp theo hướng thoát nạn thực tế, mũi tên chỉ đúng hướng ra cửa thoát hiểm hoặc cầu thang bộ.
- Không để biển bị che khuất bởi kệ hàng, rèm, biển quảng cáo.
- Kết hợp với đèn exit và đèn chiếu sáng sự cố theo thiết kế, không bố trí rời rạc.
- Lau bụi định kỳ, vì bụi bám làm giảm khả năng hấp thụ và phát sáng.
- Kiểm tra bằng cách tắt đèn khu vực sau khi biển đã được chiếu sáng, quan sát độ sáng thực tế.
- Thay biển exit dạ quang khi bị bạc màu, bong tróc hoặc phát sáng yếu rõ rệt.
Với đèn exit, ngoài vệ sinh còn phải thử chức năng chuyển sang pin và thay pin theo khuyến cáo của hãng.
Câu hỏi thường gặp về biển exit dạ quang
Biển exit dạ quang sáng được bao lâu khi mất điện?
Tùy chất lượng vật liệu và lượng ánh sáng đã hấp thụ. Biển tốt có thể nhìn thấy trong thời gian dài nhưng độ sáng giảm dần, mạnh nhất trong những phút đầu. Hãy yêu cầu nhà cung cấp công bố thông số độ chói theo thời gian.
Biển exit dạ quang có cần thay định kỳ không?
Vật liệu phát quang chất lượng tốt có tuổi thọ dài, nhưng bề mặt có thể bạc màu, trầy xước theo thời gian. Khi biển phát sáng yếu hoặc hư hỏng bề mặt thì nên thay.
Chung cư có được dùng biển exit dạ quang thay đèn exit không?
Không nên, nếu thiết kế được thẩm duyệt yêu cầu đèn chỉ dẫn thoát nạn. Biển exit dạ quang chỉ nên dùng làm chỉ dẫn bổ sung.
Nên mua biển exit dạ quang loại nào cho văn phòng nhỏ?
Chọn biển nền nhôm hoặc PVC, ký hiệu rõ, có công bố độ chói, kích thước phù hợp chiều dài hành lang. Kết hợp đèn exit tại cửa thoát chính nếu thuộc diện bắt buộc.
Mua đèn exit và biển chỉ dẫn thoát nạn tại baochay.vn
baochay.vn cung cấp đầy đủ dòng đèn exit, đèn sự cố chính hãng như Kentom, đèn exit thoát hiểm 2 mặt, cùng bảng tiêu lệnh và biển chỉ dẫn PCCC. Đội kỹ thuật có thể khảo sát lối thoát nạn và đề xuất phương án kết hợp đèn exit với biển exit dạ quang phù hợp quy định.
Để người trong tòa nhà biết cách di chuyển khi có sự cố, có thể tham khảo thêm bài kỹ năng thoát hiểm khi cháy.
Tóm lại, biển exit dạ quang và đèn exit không đối đầu mà bổ trợ nhau. Đèn exit đáp ứng yêu cầu bắt buộc, biển exit dạ quang tăng thêm lớp chỉ dẫn an toàn với chi phí thấp. Cần tư vấn chọn thiết bị đúng quy định, gọi hotline 0979 114 114.

